Przyimki dwukierunkowe: in den czy in dem?
in, an, auf, über i podobne łączą się albo z biernikiem, albo z celownikiem. Zasada jest prosta: ruch kontra miejsce — oto jak stosować ją od razu.
Dziewięć niemieckich przyimków może łączyć się zarówno z biernikiem, jak i z celownikiem: in, an, auf, über, unter, vor, hinter, neben, zwischen. Wybór przypadka zmienia znaczenie, więc warto to dobrze opanować.
Ruch a miejsce
Zadaj jedno pytanie. Jeśli coś przemieszcza się w stronę celu, użyj biernika (wohin? = dokąd?). Jeśli coś znajduje się w jakimś miejscu, użyj celownika (wo? = gdzie?). Ich gehe in die Schule (ruch, biernik). Ich bin in der Schule (miejsce, celownik).
Zobacz różnicę w parach
- Ich hänge das Bild an die Wand. (Wieszam obraz na ścianę — biernik)
- Das Bild hängt an der Wand. (Obraz wisi na ścianie — celownik)
- Die Katze springt auf den Tisch. (na — biernik)
- Die Katze sitzt auf dem Tisch. (na — celownik)
Uważaj na formy ściągnięte
Niemcy często łączą przyimek z rodzajnikiem: in das → ins, in dem → im, an das → ans, an dem → am. To normalne i oczekiwane w mowie: Ich gehe ins Kino. Ich bin im Kino.
Szybki test w myślach: czy możesz zastąpić czasownik przez iść/włożyć (ruch) albo być/stać/leżeć (miejsce)? Czasowniki ruchu łączą się z biernikiem, a czasowniki stanu z celownikiem.
Najczęściej zadawane pytania
Jak wybrać między biernikiem a celownikiem po in?
Zapytaj, czy chodzi o ruch do celu (wohin?) czy o stałe miejsce (wo?). Ruch wymaga biernika (in die Stadt), pozostawanie w miejscu wymaga celownika (in der Stadt).
Co znaczy ins?
ins to forma ściągnięta od in das, używana przy ruchu do miejsca rodzaju nijakiego: ins Kino, ins Bett. Odpowiednikiem w celowniku jest im (in dem): im Kino.