Präteritum: گذشتهٔ سادهٔ آلمانی برای نوشتار
این‌که چه زمانی به‌جای Perfekt از Präteritum استفاده کنیم، چگونه فعلهای ضعیف و قوی را بسازیم، و آن چند فعل معدودی که حتی در گفتار هم از آن استفاده میکنند.
آلمانی دو زمان گذشته دارد. Perfekt بر گفتار روزمره حاکم است؛ Präteritum (گذشتهٔ ساده) بر نوشتار حاکم است — داستان‌ها، خبرها، گزارش‌ها. همچنین در گفت‌وگوی عادی هم به Präteritum چند فعل نیاز دارید، پس این زمان اختیاری نیست.
فعلهای ضعیف: بن + -te
فعلهای باقاعده (ضعیف) -te را بهعلاوهٔ پایانهٔ شخصی می‌گیرند: machen → ich machte, du machtest, er machte. بن‌هایی که به -t یا -d ختم می‌شوند، یک e اضافه میکنند: arbeiten → ich arbeitete. صورتهای ich و er/sie/es یکسان‌اند — یک میان‌بر کاربردی.
فعلهای قوی واکهٔ بن را تغییر می‌دهند
فعلهای قوی (بی‌قاعده) واکهٔ خود را تغییر می‌دهند و -te نمی‌گیرند: gehen → ich ging, sehen → ich sah, kommen → ich kam, fahren → ich fuhr. هیچ قاعده‌ای برای پیش‌بینی این واکه وجود ندارد، پس این‌ها را به‌صورت یک مجموعه یاد بگیرید، و بهتر است در کنار اسم مفعول Perfekt آن‌ها.
فعل‌هایی که حتی در گفتار هم به آن‌ها نیاز دارید
- sein → war: Ich war müde.
- haben → hatte: Wir hatten keine Zeit.
- فعلهای وجهی: konnte, musste, wollte, durfte, sollte.
- es gab (وجود داشت/داشتند)، از geben.
وقتی داستان تعریف می‌کنید یا می‌نویسید، برای روانی طبیعی متن به Präteritum بروید؛ در گفت‌وگوی خودمانی دربارهٔ کارهایی که انجام داده‌اید، Perfekt طبیعی‌تر به گوش می‌رسد. اما همیشه از war، hatte و صورتهای وجهیِ Präteritum استفاده کنید، حتی هنگام صحبت کردن.
سوالات متداول
چه زمانی باید از Präteritum استفاده کنم و چه زمانی از Perfekt؟
از Präteritum عمدتاً در نوشتار و داستانگویی استفاده کنید. در گفتار روزمره، Perfekt برای بیشتر فعلها حالت عادی دارد — بهجز sein (war)، haben (hatte) و فعلهای وجهی که حتی در گفتار هم از Präteritum استفاده میکنند.
Präteritum فعلهای ضعیف را چگونه بسازم؟
-te را به بن بهعلاوهٔ پایانهٔ شخصی اضافه کنید: spielen → spielte, lernen → lernte. بنهای پایانیافته به -t/-d یک e اضافه میکنند (arbeitete)، و صورتهای ich و er/sie/es یکسان به نظر میرسند.